Kankerpatiënten en hun familie

Wat is radiotherapie? Patiënten en hun familie kunnen hier uitgebreide informatie vinden over radiotherapiebehandelingen in België.

Toegang 

Medische professionals en radiotherapie-oncologie

Als medische professional bent u vertrouwd met het concept radiotherapie. Bezoek deze pagina's voor een benadering vanuit medisch standpunt.

Toegang 

Beleidsmakers in de zorg en radiotherapie-oncologie

Radiotherapie is niet zoals andere medische vakgebieden. Dit onderdeel beschrijft bestaande kwaliteitsinitiatieven en kosteneffectiviteit.  

Toegang

Home > Nieuws

Nieuws

Hersenbestraling na stereotactische radiochirurgie

Een goed idee of toch niet?

verschenen in Belgian Oncology News in Juni 2015

Een uitstekende vraag, die je echter niet zomaar met ja of neen kan beantwoorden. Bestraling van de hele hersenen verbetert de lokale controle, maar niet de overleving en veroorzaakt een significante achteruitgang van de cognitieve functies, wat negatieve invloed heeft op de levenskwaliteit.

Hersenmetastasen zijn de frequentste oorzaak van kanker in de hersenen. Postmortaal onderzoek toont in ongeveer een kwart van de gevallen hersenmetastasen. De frequentie van hersenmetastasen stijgt als gevolg van een betere lokale en regionale controle van de primaire tumor. Alle kankers kunnen hersenmetastasen geven, maar de grootste leveranciers zijn waarschijnlijk longkanker, borstkanker en het melanoom.

Risico-batenverhouding?

De klassieke behandeling is stereotactische radiochirurgie (SRS). Die behandeling is efficiënt, maar vaak treedt een recidief op en nieuwe letsels die prognostisch zeer ongunstig zijn. Het is bewezen dat die twee risico’s sterk dalen met een combinatie van stereotactische radiochirurgie en bestraling van de hele hersenen (WBRT), maar die combinatie verbetert de totale overleving niet. De risicobatenverhouding van de extra bestraling is dan ook niet duidelijk. Vandaar het nut van de NCCTG N0574-studie (Alliance), een Amerikaanse, gerandomiseerde fase III-studie.

Invloed op de cognitieve functies

De studie werd uitgevoerd bij 213 patiënten met een tot drie hersenmetastasen met een maximale diameter van 3cm. De mediane leeftijd was 60 jaar. In 68% van de gevallen was longkanker de primaire tumor. Het primaire eindpunt was de cognitieve achteruitgang na drie maanden (gedefinieerd als een daling met meer dan één standaarddeviatie ten opzichte van de score die voor de behandeling werd gemeten met de verschillende  shalen). De patiënten werden gerandomiseerd naar SRS alleen (dosis van 20-24 Gy) of een combinatie van SRS (dosis 18-22 Gy) en WBRT (30 Gy in 12 fracties).

Een beetje pro, maar meer contra

Na drie maanden waren de cognitieve functies sterker verslechterd bij de patiënten die tevens WBRT hadden gekregen (91,7% versus 63,5%; p=0,0007) en vooral dan het onmiddellijke geheugen (30,4% versus 8,2%; p=0,0043), het langetermijngeheugen (51,1% versus 19,7%; p=0,0009) en de verbale vlotheid (18,6% versus 1,9%; 0,0098).

De controle van de hersenmetastasen zelf was effectief beter bij de patiënten die tevens WBRT hadden gekregen, met na drie en zes maanden respectievelijk 6,3% en 11,6% progressie versus 24,7% en 35,4% met SRS alleen (p < 0,0001). Dat had geen significante invloed op de mediane totale overleving (p=0,92). Die laatste was zelfs wat lager met SRS plus WBRT (7,4 maanden) dan met SRS alleen (10,4 maanden). De scores van de levenskwaliteit waren ook minder goed bij de patiënten in de WBRT-groep dan bij de patiënten die alleen SRS hadden gekregen. De onderzoekers geven dan ook de voorkeur aan SRS alleen met een regelmatige follow-up van de hersenen. Aan u om te oordelen.

Paul D Brown et al. ASCO 2015 Abstract LBA4

http://meetinglibrary.asco.org/content/146056-156

27 juli 2015

« Terug